جایگزین‌های حبس: خدمات عمومی، جزای نقدی ، زندان، اصلاح، بازپروری

پایان نامه ازدواج سفید

اجرای مفید و موثر روش های جایگزین کیفر حبس به منظور تعدیل حبس نیازمند زمینه سازی و فرهنگ سازی در میان اقشار مختلف افراد جامعه و نهادهای درگیر اجرای این روش هاست. باید به آنها قبولانده شود چرا به جایگزین کردن روش هایی به جای زندانی کردن مجرم تاکید داریم؟ چگونه این روش های اجرا می شود؟ چه ویژگی هایی دارد؟ در چه مواردی این موارد و روش ها جایگزین حبس می شوند.  آیا در تمام موارد یا در برخی موارد؟ چه مجرمانی مستحق برخورداری از این روش ها می باشند؟ چه جرائمی با چه مجازاتی؟ بنابراین، اولاً، آگاهی و درک مردم از جایگاه و عملکرد روش های جایگزین حبس، شرط مقبولیت آن روش ها می باشد (شرط ضروری) و اجرای چنین برنامه هایی موفقیت آمیز نخواهد بود مگر اینکه اقشار مختلف افراد جامعه و نهادهای مسئول و درگیری آن، این روش ها را پذیرفته و از آن حمایت کنند. به گونه ای رعایت کردن این مسئله (فرهنگ پذیری) اهمیت دارد که در جمهوری چک به پیشرفت نکردن کار عام المنفعه و مصالحه ی خارج از دادگاه منجر شد»(آشوری: پیشین، ۵۵).

ثانیاً، فرهنگ پذیری و قبولاندن آن در دستگاه قضایی. به عبارت دیگر، آگاهی و درک قضات از جایگاه و عملکرد روش های جایگزین نیز شرط ضروری می باشد. به عنوان مثال، به قضات آموزش داده شود که از استفاده از زندان در سطح گسترده و پذیرفتن کیفر حبس به عنوان کیفر اصلی به ویژه در مواقعی که استفاده از آن ضرورت ندارد (در مورد مجرمان غیرخطرناک و با توجه به اوضاع و احوال ارتکاب جرم و مجرم، جبران خسارت بزه دیده و…) خودداری شود. به عبارت دیگر، به گونه ای به این قضات آموزش و تعلیم داده شود، وقتی که رایی را صادر می کنند جزء افتخارات نظام قضایی باشند. آراء نشانگر درک از واقعیات اجتماع اعم از معضلات اقتصادی، روانی، فرهنگی، و غیره باشد، به عبارت دیگر، قضات باید زمینه ساز تغییر قوانین به نفع اجتماع باشند. باید نگاه قاضی به فردی که تمام امکانات رفاهی را برای او فراهم است و مرتکب جرمی می شود، با کسی که با فقر و تنگدستی دست و پنجه نرم می کند، فرق داشته باشد… وی نمونه ای از آراء صادره که نشانی از استقبال از جایگزین ها به شمار می رود اشاره می کند.

 

برای مثال، احکام صادره در مورد دختران فراری کار در خانه سالمندان… وی در پایان می افزاید که امروزه در سراسر دنیا، این اندیشه پذیرفته شده است که نظام های جزایی و استفاده از زندان راه حل جهانی برای احترام به قواعد زندگی اجتماعی نیست. در این میان باید با اتخاذ به روش های جدید باعث بازگشت مجرم به آغوش جامعه و مانع از تکرار جرم گردید. به نهادها و موسسات و افراد مسئول اجرای این برنامه ها، جایگاه و عملکرد استفاده از روش های جایگزین نیز فهمانده شود چرا که به عنوان مثال، اجرای بسیاری از مجازاتهای اجتماعی نیازمند مشارکت و همکاری مردم و نهادهای جامعوی در اجتماع می باشد که از امکانات و ظرفیت های موجود در اجتماع برای بازپذیری مجدد مجرمان به جامعه و کارآمد کردن هر چه بهتر اجرای روش های جایگزین بهره می گیرند. به عنوان مثال، در خدمات عام المنفعه، اجتماع و موسسه غیردولتی مانند شهرداری و نهادهای ارائه کننده خدمات عمومی با پذیرش محکوم و ارائه فرصت کاری، در اجرای مجازات مشارکت می کنند و یا در دوره مراقبتی ممکن است نظارت بر رفتار محکوم علیه برای پیشگیری از تکرار جرم و گزارش موارد تخلف به عهده یکی از نزدیکان و خویشاوندان مورد اعماد وی گذاشته شود.

 

بنابراین، افراد و نهادهای درگیر اجرای این برنامه ها، چه دولتی باشند و چه غیردولتی بایستی درک و شناخت کافی از جایگاه و عملکرد برنامه های جایگزین داشته باشند چرا که اجرای موفقیت آمیز این برنامه ها نیازمند همکاری و مشارکت آگاهانه و صحیح این افراد و نهادها و موسسات می باشد در غیر این صورت اجرای این برنامه با شکست مواجه خواهد شد. یکی از فواید فرهنگ سازی این است که اقشار مختلف افراد جامعه و نهادهای مسئول و درگیر این برنامه (قضات، نهادهای اجرایی) در خود احساس مسئولیت می کنند و خود را بیگانه با این جایگزین ها احساس نمی کنند و آنها را ناعادلانه نمی دانند(حسن زاده: ۱۳۹۲، ۶۲).