ديدگاه مبتني بر منابع:پایان نامه درمورد الحاق ایران به سازمان تجارت جهانی

دانلود پایان نامه

ديدگاه مبتني بر منابع

يكي از رويكردهاي مرتبط با رقابتپذيري، رويكرد مبتني برقابليت يا منابع اسـت كـه بـر نقش عوامل داخلي سازمانها و صنايع بر توان رقابتي آنها تأكيد دارد ( بارتلت و گوشـال،1989، 261). اين ديدگاه، اساسا عملكرد سـازماني و موقعيـت بـازار آن را تـابع ويژگـي هـاي سازماني ميداند و رابطه بـين مشخصـه هـاي سـازماني و نتايج عملكردي را بررسي مي كند. اصل محوري ديدگاه مبتني بر منابع اين است كه سازمانها متشكل از مجموعه منـابعي ميباشند كه از اهميت بـالايي در كسب مزيت رقابتي برخوردار بـوده و ويژگيها و خصوصيات منابع، چگونگي مزيت و حد پايداري آن را تعيين ميكند (گرانت ،1999، 712).

هدف اصلي اين رويكرد، تاكيد بر مزاياي رقابتي ناشي از قابليتهـاي منابع يـك شـركت است. منابع، تمام نهاده هاي مالي، تكنولوژيك، انساني و سـازماني را در برمـيگيـرد. همچنين، منابع پايه اي براي شايستگي فراهم ميكنند. در واقع، شايستگيهاي يك سازمان يـا صنعت از يك يا تركيبي از منابع آن به وجود مي آيند و خود پايه اي براي مزيت رقـابتي ايجاد مـيكنند. (ورلي و جاتنر،1994، 47).

در پارادایم صنعتی قدیم شرکت ها تحت اصول اقتصاد کمیابی عمل می کردند. اقتصاد کمیابی بدین معناست که منابع و دارایی های تحت سلطه و کنترل شرکت ها، محدود و کمیاب هستند و استفاده بیشتر از آنها، از ارزش آنها می کاهد. ولی در عصر اقتصاد اطلاعاتی و دانشی، این اصول صدق نمی کند. شرکت ها در اقتصاد دانشی تحت اصول اقتصاد فراوانی عمل می کنند اقتصاد فراوانی بدین معناست که منابع و دارایی ها در اختیار شرکت به میزان فراوانی وجود دارد. این نوع دارایی ها از نوع نامشهود هستند و بیشتر در افراد قرار دارند که ما به آنها دستیابی داریم. مثالی از موضوع فراوانی این نوع دارایی ها در اقتصاد دانشی، فراوانی اطلاعات در اینترنت است (سولیوان و همکاران، 2002، 69).

به طور خلاصه در اقتصاد دانشی، مهمترین دارایی ها و عوامل تولید شرکت ها نامشهود هستند که استفاده از آنها، از ارزش آنها کم نمی کند و حتی به ارزش آنها نیز می افزاید. این نوع دارایی های نامشهود شامل دانش، سرمایه فکری و … هستند. اما در اقتصاد صنعتی مهمترین عوامل تولید و دارایی ها مشهود و فیزیکی هستند که استفاده از آنها، از ارزش آنها می کاهد و این دارایی ها شامل زمین، ماشین آلات و سرمایه های پولی و … است. در مدل پیشنهادی عناصر مرتبط با منابع داخل بنگاه عبارتند از سرمایه سازمانی، سرمایه انسانی و سرمایه مالی (مهرگان و همکاران، 1391، 210).

2-1-2-1-1) سرمایه سازمانی

سرمایه سازمانی به صورت مجموع دارایی هایی تعریف می شود که توانایی خلاقیت سازمان را ممکن می سازد. مأموریت شرکت، چشم انداز، ارزش های اساسی و سیستم های کاری و فرآیندهای درونی یک شرکت می تواند در طبقه با دسته این نوع دارایی ها شمرده شود. سرمایه سازمانی یکی از اصول زیربنایی برای خلق سازمان های یادگیرنده است. حتی اگر کارکنان یک سازمان دارای توانایی ها و قابلیت های کافی و بالایی باشند، اگر ساختار سازمانی از یکسری قوانین و سیستم های ضعیفی تشکیل شده باشد نمی توان از این قابلیت ها و استعدادهای کارکنان برای خلق ارزش و داشتن عملکرد خوب سازمانی استفاده کرد (بونتیس،1998، 177).

سرمایه سازمانی آن چیزی است که به هنگام نبودن کارکنان در سازمان، همچنان در آن باقی می ماند و از

فرآیندها و روال های سازمانی برمیخیزد (روس و همکاران،1997، 62).

  • سرمایه معنوی:

به عقیده بونتیس (1998 و 2000)، سرمایه معنوی آن قسمت از دارایی های نامشهود است که بر اساس قانون، مورد حمایت و شناسایی قرار گرفته است. حق کپی رایت، حق اختراع و حق امتیاز از جمله موارد مربوط به این نوع سرمایه می باشد. از طرف دیگر تیلس (2002) اعتقاد دارد که سرمایه معنوی دربرگیرنده عواملی چون حق امتیازها، کپی رایت ها، گواهی نامه ها، فرانشیزها، مارک ها و علایم تجاری است. همچنین بروکینگ نیز اعتقاد دارد که منظور از سرمایه معنوی حق امتیاز و علایم یا مارک های تجاری و دانش فنی است (بونتیس، 2000، 119).

  • سرمایه فرآیندی:

سرمایه فرآیندی با سیستم و ساختارهای یک بنگاه سروکار دارد و در واقع روال ها و روتین های یک کسب و کار است. یک بنگاه با سرمایه ساختاری قوی می تواند یک شرایط مساعد و مناسبی را برای استفاده و بهره برداری از سرمایه انسانی ایجاد کند و به سرمایه انسانی اجازه دهد تا از توان بالقوه خود نهایت استفاده را ببرد و بنابراین باعث افزایش سرمایه نوآوری و مشتری می شود. سرمایه فرآیندی را می توان به صورت فرهنگ، ساختار سازمانی، یادگیری سازمانی و فرآیندهای عملیاتی و سیستم های اطلاعاتی تقسیم کرد. هرکدام از اجزا سرمایه ساختاری می توانند بر روی سه سرمایه دیگر و به خصوص سرمایه انسانی تأثیر بگذارند و متقابلا از آنها تأثیر بپذیرند برای مثال یک فرهنگ قوی می تواند عامل مهمی در انگیزش کارکنان باشد. (چن و همکاران، 2004، 33)

  • سرمایه تکنولوژی:

سرمایه تکنولوژی در بر گیرنده تکنولوژی استفاده شده در سازمان است. توسعه و بکارگیری مؤثر تکنولوژی برای توسعه صنعتی کشورهای در حال توسعه، مهم است. در واقع رشد اقتصادی و رقابت پذیری بین المللی وابسته به توسعه تکنولوژیک است. (طارق خلیل، 1381، 130)

مقصود از توسعه تکنولوژی، تلاش ها و اقداماتی است که کشورهای در حال توسعه برای پر کردن شکاف تکنولوژیک خود با کشورهای پیشرفته صنعتی به عمل می آورند. توسعه تکنولوژی موجب می شود سطح تکنولوژی ملی ارتقا یابد و کشور بتواند از نظر اقتصادی برای ورود به بازارهای جهانی آماده شود. (مهرگان، 1391، 230)

2-1-2-1-2) سرمایه انسانی

سرمایه انسانی یکی از مهمترین نوع دارایی های دانشی یا فکری در سازمان است زیرا منبع خلاقیت به حساب می آید. این سرمایه معادل با دانشی ضمنی در افراد داخل یک سازمان است که یکی از عوامل حیاتی اثرگذار بر روی عملکرد بنگاه می باشد. اما باید توجه داشت که وجود این دارایی های دانشی به تنهایی برای تحقق عملکرد یک شرکت کافی نیست. هدف شرکتها باید این باشد که این نوع دارایی های دانش ضمنی را به دانش صریح برای تمامی سطوح سازمان تبدیل کنند. در غیر اینصورت امکان وجود و خلق هیچ گونه ارزش سازمانی وجود نخواهد داشت. سرمایه انسانی ترکیبی تجمعی از دانش عمومی و حرفه ای کارکنان و توانایی های رهبری و توانایی های حل مشکل و ریسک پذیری است. آنچه از این تعریف مشخص است این است که سنجش این نوع سرمایه با این اجزا خیلی مشکل است. این نوع سرمایه در شرکت، خلاقیت عملیاتی دارایی های مشهود (تجهیزات و ابزارها) را ارتقا می دهد و دارایی های نامشهود را فعال می کند. (بزبورا، 2004، 75)

سرمایه انسانی دانش فنی، تحصیلات، دانش مرتبط با کار، شایستگی مرتبط با کار، روحیه کارآفرینی، توانایی های مربوط به نوآوری و اثرگذار بودن قابلیت تغییر یا انعطاف پذیری و شایستگی حرفه ای است. (پتی و گویتر،2000). در مدل پیشنهادی سرمایه انسانی مشتمل بر دانش فنی افراد، وفاداری به سازمان، انگیزش و رضایت کارکنان است. (مهرگان،1391، 234)

2-1-2-1-3) سرمایه مالی

شرکت ها برای تأمین مالی پروژه های سرمایه گذاری می توانند از دو منبع تأمین مالی استفاده نمایند. شرکت می تواند نیاز مالی خود را از داخل سازمان و سرمایه گذاری سهامداران تأمین نماید یا می توانند به سراغ بازارهای مالی یا منابع خارج از سازمان برود. شرکت هایی که به سراغ منابع مالی بیرونی می روند باید سه قابلیت مکمل هم داشته باشند. اول اینکه آنها باید از منابع تأمین مالی سرمایه گذاری های خود آگاهی داشته باشند و شرایط تأمین مالی از آنها را کاملا بدانند. دوم اینکه این شرکت ها باید به این بازارها دسترسی داشته باشند، یعنی امکان استفاده از منابع این بازارهای مالی را در اختیار داشته باشند. سوم اینکه شرکت ها علاوه بر دو شرط فوق شرایط جذب منابع مالی را داشته باشند، یعنی باید بتوانند تعهدات و شرایط الزامی برای جذب منابع مالی را برآورده سازند.

دانلود پایان نامه
این نوشته در مقالات و پایان نامه ها ارسال شده است. افزودن پیوند یکتا به علاقه‌مندی‌ها.