رفتار شهروندی سازمانی:/پایان نامه درمورد معنویت در محیط کار

دانلود پایان نامه

رفتار شهروندی سازمانی

در نظام بروکراتیک تمام تلاش مدیران در جهت کسب کارایی بیشتر با حفظ سلسله مراتب هرمی سازمان بوده است. به همین جهت مناسبات سطحی و غیر قابل اطمینان بین افراد وجود دارد. اما در نظام ارزشی انسانی و دموکراتیک مناسباتی درست و قابل اطمینان در میان مردم به وجود می آید. در چنین محیطی به سازمان و اعضای آن فرصت داده می شود که تا حد توان پیش روند. بر این اساس توجه به شهروندان در نظام ارزشی دموکراتیک رو به افزایش است. اکنون که اهمیت شهروندان به عنوان یکی از منابع  مهم سازمان درک شده است، رفتار آنها هم می تواند بسیار مهم تلقی شود و از این روست که محققان زیادی به تجزبه و تحلیل رفتار شهروندی سازمانی پرداخته اند. به طور کلی رفتار شهروندی سازمانی یک نوع رفتار ارزشمند و مهم است که افراد آن را به صورت دلخواه و داوطلبانه از خود بروز می دهند. این کافی نیست که افراد هر روز، سرساعت هشت صبح سر کار خود حاضر باشند  و بگویند عجب کار مهمی انجام دادم. همانطور که “هرب کله” رئیس شرکت هواپیمایی جنوب شرقی آسیا اظهار می دارد، عملکرد سازمانی برجسته از طریق تلاش های کارکنان معمولی حاصل نمی شود. یکی از دلایلی که باعث موفقیت شرکت هایی همچون شرکت هواپیمایی جنوب شرقی آسیا می شود، این است که  آنها دارای کارکنانی هستند که فراتر از وظایف  رسمی خود تلاش می کنند. پژوهشگران سازمانی به تلاش هایی که فراتر از وظایف تعریف شده کارکنان باشد ، از آن تحت عنوان “رفتار شهروندی سازمانی ” یاد می کنند .

“پود ساکوف” بر این باور است که شهروندی خوب تفکری است که تنوعی از رفتار های کارمندان را شامل می شود که برخی از مصداق های آن عبارتند از : انجام وظایف جانبی، کمک رسانی داوطلبانه به سایر افراد در کارشان، توسعه حرفه ای در زمینه کاری خود، اطاعت از مقررات سازمان حتی در مواقعی که کسی بر او نظارت ندارد، تلاش در جهت ارتقاء و کمک به سازمان  و حقظ نگرش مثبت و تحمل نا ملایمات در محیط کار . (بولینی، 2004)

2-15- مفهوم رفتار شهروندی سازمانی

هر چند مفهوم واژه رفتار شهروندی سازمانی اولین بار به وسیله باتمن و ارگان مطرح گردید ولی این مفهوم از نوشتار های بارنارد در مورد تمایل به همکاری و مطالعات کاتز و کان در مورد عملکرد و رفتار های خود جوش و فراتر از انتظارات نقش ناشی شده است  . اصطلاحاتی که در دهه های اخیر در تشریح چنین رفتارهایی به کار برده شده است عبارتند از : رفتار پیش اجتماعی، رفتار فرانقشی و خود جوشی سازمانی و عملکرد زمینه ای. هر چند هر کدام از این مفاهیم خواستگاه متفاوتی داشته اند، ولی به طور کلی به مفهوم یکسانی اشاره دارند که در این مقاله تحت عنوان رفتار شهروندی سازمانی  طبقه بندی می شوند و منظور آن دسته از رفتار های مرتبط با نقش افراد در سازمان است که فراتر از انتظارات وظیفه و شرح شغل توسط افراد مطرح می شود و هر چند که سیستم پاداش رسمی سازمان این رفتار ها را شناسایی نمی کند ولی برای عملکرد خوب سازمان موثر هستند. تحقیقات اولیه در زمینه رفتار شهروندی سازمانی بیشتر برای شناسایی مسئولیت ها و یا رفتار های کارکنان بود اما اغلب توسط ارزیابی های رسمی نادیده گرفته می شد. با وجود اینکه این رفتار ها در ارزیابی های سنتی  عملکرد شغلی  به طور ناقص اندازه گیری می شد و یا حتی گاهی اوقات مورد غفلت واقع می شد. اما در بهبود اثر بخشی سازمانی موثر بودند.

ارگان معتقد است : رفتار شهروندی سازمانی، رفتاری فردی و داوطلبانه است که مستقیما به وسیله سیستم های پاداش رسمی در سازمان طراحی نشده است  اما با این وجود باعث ارتقای اثربخشی و کارایی عملکرد سازمان می شود. به عنوان مثال یک کارگر ممکن است نیازی به اضافه کاری و ماندن تا دیر وقت در محل کار خود نداشته باشد، اما با این وجود برای بهبود امور جاری و تسهیل جریان کاری سازمان، بیشتر از ساعت کاری رسمی خود در سازمان می ماند و به دیگران کمک می کند . Cropanzano) 2008(

این رفتارها فراتر از شرح شغل افراد می باشد  و به صورت داوطلبانه و اختیاری توسط افراد جهت بهبود امور و کسب اهداف سازمانی انجام می شود. تعریف مطروحه بیانگر این است که رفتار شهروندی سازمانی باید در درجه اول داوطلبانه باشد، یعنی نه یک وظیفه از پیش تعیین شده  و نه بخشی از وظایف رسمی فرد است. همچنین مزیت های رفتار شهروندی سازمانی ، جنبه سازمانی دارد یعنی این مزیت ها به نفع سازمان است و رفتار شهروندی سازمانی ماهیتی چند وجهی دارد، یعنی به صورت های مختلفی ممکن است خود را نشان دهد. با این تعاریف، از انسان به عنوان شهروند سازمانی انتظار می رود بیش از الزامات نقش خود و فراتر از وظایف رسمی، در خدمت اهداف سازمان فعالیت کند. به عبارت دیگر ساختار رفتار شهروندی سازمانی به دنبال شناسایی ، اداره و ارزیابی رفتار های فرانقش کارکنانی است که در سازمان فعالیت میکنند و در اثر رفتارهای آنان اثربخشی سازمان بهبود می یابد.

دانلود پایان نامه
این نوشته در مقالات و پایان نامه ها ارسال شده است. افزودن پیوند یکتا به علاقه‌مندی‌ها.