می 9, 2021

بررسی مقایسه‌ای الگوی گذران اوقات فراغت جوانان و والدین آنها’- قسمت ۲۶- قسمت 2

جمعی

 

 

نواختن و آموختن موسیقی، نقاشی کردن، کارهای دستی، حرکات موزون، سفالگری

 

 

جدول ۲-۲: الگوی اصلی چارچوب نظری تحقیق

فصل سوم


روش شناسی تحقیق
۳-۱ مقدمه
یکی از مهمترین مراحل تحقیقات علمی انتخاب روش تحقیق متناسب با تحقیق است. منظور از انتخاب روش تحقیق این است که مشخص کنیم چه روش تحقیقی برای بررسی موضوع خاصی
لازم است. انتخاب روش تحقیق به عهده‌ی محقق است و او باید در انتخاب روش صحیح تحقیق حساسیت لازم را به عمل آورد (خلیلی،۱:۱۳۷۸). در این فصل؛ روش تحقیق، جامعه‌ی آماری، حجم نمونه، روش نمونه‌گیری، روش تحلیل داده‌ها، تعریف مفاهیم و عملیاتی‌سازی متغیرها و روایی و اعتبار پرسشنامه‌ها مورد بحث قرار می‌گیرد.
۳-۲ روش تحقیق
انتخاب روش تحقیق بستگی به اهداف و ماهیت و موضوع تحقیق و نیز امکانات اجرایی آن دارد.
بنابر این هدف از انتخاب روش تحقیق آن است که محقق مشخص نماید چه شیوه و روشی را اتخاذ کند تا او را هر چه دقیق‌تر، آسان‌تر، سریع‌تر و ارزان‌تر در دستیابی به پاسخ‌هایی برای پرسش یا پرسش‌های تحقیق مورد نظر کمک کند (ازکیا،۲۹۶:۱۳۸۲). در این پژوهش، از روش پیمایش استفاده شده است.’تحقیقِ پیمایشی عبارت است از اجرای پرسشنامه‌ها روی نمونه‌ای از پاسخگویانی که از میان جمعیتی انتخاب می‌شوند’ (ببی،۵۷۴:۱۳۸۱). پیمایش‌ها انعطاف پذیرند و می‌توان درباره‌ی موضوعی معین سؤال‌های زیادی کرد و به نحو قابل توجهی در تحلیل‌ها انعطاف بوجود آورد و این امکان را به محقق می‌دهند که از مشاهدات واقعی خود به تعریف عملیاتی بپردازند (همان،۵۷۶).
۳-۳ جامعه آماری
جامعه آماری هر تحقیقی مجموعه‌ای از افراد یا واحدهایی است که دارای حداقل یک یا چند صفت مشترک باشند (سرمد و دیگران،۷۷:۱۳۸۰). اساساً جمعیت آماری تحقیق بنا بر ضرورت موضوع و مسئله‌‌ی تحقیق مشخص می‌شود اما مسئله‌ی تحقیق تنها عامل تعیین کننده جمعیت تحقیق نیست، بلکه عوامل دیگری نظیر؛ محدودیت‌های عملی، امکانات، هزینه های زمانی و عدم دسترسی ایده آل به جامعه آماری مطلوب دخیل می‌باشند. بنابراین با توجه به مسئله‌ی تحقیق و پس از در نظر گرفتن ابعاد گوناگون آن می‌توان جمعیت آماری را مشخص نمود. جامعه آماری این پژوهش، جوانان ۱۶ تا ۲۴ ساله‌ی‌ ساکن در شهر تهران که طبق سرشماری سال ۱۳۹۰ با جمعیت ۱۲۵۶۸۹۶نفر و والدین آنها می‌باشند.
۳-۴ حجم نمونه
تعیین حجم نمونه به عواملی چون تعمیم نتایج، دقت برآوردهای آماری، تعداد سؤالات، شیوه‌ی تحلیل داده‌ها و… بستگی دارد. هرچه نمونه بزرگ‌تر باشد، دقت و اطمینان نتایج تحقیق برای تعمیم به کل جامعه بیشتر می‌شود (کرلینجر،۱۵۲:۱۳۶۶). جهت تعیین و برآورد حجم نمونه از فرمول کوکران استفاده شده است. بدین صورت که با فرض حداکثر پراکندگی متغیر مورد مطالعه، سطح اطمینان ۹۵ درصد و فاصله اطمینان ۵ درصد، حجم نمونه ۳۸۴ به دست آمده است.
۳-۵ فرمول حجم نمونه (فرمول کوکران(
در این فرمول، (n) برابر با حجم نمونه آماری، (N) برابر
با جامعه‌ی آماری ۱۲۵۶۸۹۶، p و q برابر با ۵۰% ، d دقت احتمالی مطلوب برابر با ۰۵/۰ وz که برابر با ۹۶/۱ به عنوان ضریب قابلیت اطمینان در سطح اطمینان ۹۵ درصد است (ساروخانی،۱۲۹:۱۳۸۳).
۳-۶ واحد تحلیل
واحد تحلیل[۵۵]، واحدی است که اطلاعات از آن گردآوری می‌شود: واحدی که خصوصیات آن را توصیف می‌کنیم. غالباً در تحقیق پیمایشی واحد تحلیل فرد است(دواس،۴۱:۱۳۸۲).
بنابراین واحد تحلیل در این مطالعه، فرد می‌باشد و با توجه به موضوع مطالعه به بررسی متغیرهایی پرداخته می‌شود که در سطح خُرد (فرد) مطرح هستند. بنابراین واحد تحلیل و واحد مشاهده در پژوهش حاضر فرد است.
۳-۷ روش نمونه‌گیری و نحوه‌ی محاسبه‌ی آن
نمونه‌گیری یعنی انتخاب تعدادی از افراد، حوادث و اشیاء از یک جامعه‌ی تعریف شده به عنوان
نماینده‌ی آن جامعه (دلاور،۱۵۱:۱۳۷۴).
روش نمونه‏گیری این پژوهش، روش نمونه‏گیری خوشه‏ای چند مرحله‏ای[۵۶] است. افراد نمونه در شهر تهران با بهره گرفتن از روش نمونه‌گیری خوشه‌ای چند مرحله‌ای، انتخاب شده‌اند به این ترتیب که:

 

 

    1. در مرحله‌ی نخست تعدادی از بلوک‌های شهر تهران انتخاب شدند.

 

    1. سپس در مرحله‌ی دوم با بهره گرفتن از متغیر اصلی طرح، تعداد و شماره‌ی بلوک خانوارهای نمونه در هر یک از بلوک‌ها مشخص شدند.

 

  1. در مرحله‌ی سوم در هر یک از خانوارهای انتخاب شده، پرسشگر با پاسخگویی که دارای سن
    ۲۴- ۱۶ سال و یکی از والدین (مادر یا پدر) آن‌ ها مصاحبه کرده است.

 

جامعه‌ی آماری تعریف شده را به صورت A مجموعه بلوک‌های ساختمانی داخل شهر تهران مطابق با سرشماری سال ۸۵ مرکز آمار ایران به تعداد ۳۲۰۹۹=NA و B مجموعه افراد ۲۴- ۱۶ سال و از
خانوار‌های ساکن در بلوک‌های ساختمانی شهر تهران در نظر گرفتیم. چهارچوب نمونه‌گیری به طور خلاصه در دو مرحله تعریف می‌شود: نخست، مجموعه بلوک‌های ساختمانی مطابق نتایج سرشماری سال ۸۵ در استان تهران و دیگری، فهرست خانوارهای ساکن بلوک‌های سرشماری که برابر با فرم مشخصات تهیه و تنظیم می‌شود.
۳-۷-۱ روش انتخاب بلوک‌های نمونه
باتوجه به اینکه نمونه‌گیری نظام‌مند به هنگامی که واحدهای جامعه‌ی آماری به صورت افزایشی
برحسب متغیر مورد بررسی مرتب شده باشند، برآورد پارامتر جامعه را با دقت بیشتر از نمونه‌گیری تصادفی ساده انجام می‌دهد، نخست کلیه ۳۲۰۹۹ بلوک ساختمانی را برحسب تعداد خانوار به صورت افزایشی تنظیم و فاصله نمونه‌گیری یعنی d را به صورت زیر حساب کردیم .
 
سپس با انتخاب عدد سه رقمی از جدول اعداد تصادفی، عدد ۰۰۱ برگزیده شد. آنگاه با اضافه کردن عدد ۱۰۰ به ۱ شماره ۱۰۱ و باز با اضافه کردن عدد ۱۰۰ به شماره‌ی جدید شماره ۲۰۱ و به همین ترتیب، بلوک‌های نمونه با شماره‌های زیر مشخص شده‌اند.
۳۲۰۹۹ و … و ۲۰۱ و ۱۰۱ و ۱
۳-۷-۲ روش انتخاب خانوار در بلوک نمونه
برای انتخاب خانوار در هر بلوک نمونه نخست تعداد خانوار (آخرین شماره خانوار) را نوشتیم و آن را در ۵/۱ درصد ضرب کردیم. بدین ترتیب، تعداد خانواری که باید مورد پرسش قرار گیرند، به دست آمد. سپس تعداد خانوار بلوک مورد نظر را تقسیم بر تعداد خانوار نمونه کردیم. عددی که به دست می‌آید، ‘طول فاصله نمونه‌گیری’ خوانده می‌شود که آن را باید با حرف D نشان داد. سپس از جدول اعداد تصادفی، یک عدد با رعایت تعداد ارقام موجود در عدد d و تعداد ستون یا سطر انتخاب شده استخراج کنید. برای پیدا کردن خانوار نمونه‌ی بعدی، طول فاصله نمونه‌گیری d را به عدد مبدأ با شماره‌ی اولین خانوار نمونه انتخاب شده اضافه می‌کنید. باز هم d را به شماره‌ی خانوار نمونه‌ی دوم اضافه می‌کنیم، خانوار سوم مشخص می‌شود. این عمل آن قدر ادامه داده شد، تا کلیه واحدهای نمونه انتخاب شوند. به این ترتیب یک نمونه‌گیری خوشه‌ای سه مرحله ای دارای مراحل زیر است‌:
۱- انتخاب ۳۲۱ بلوک از ۳۲۰۹۹ بلوک شهر تهران

 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *