طبقه بندی فرهنگ سازمانی:/پایان نامه در مورد فرهنگ و تعهد سازماني

در يك تقسيم‌بندي ديگر سازمان‌ها را از لحاظ فرهنگ به چهار دسته طبقه‌بندي نموده‌اند و ويژگي‌هاي سازمان‌ها با هر يك از فرهنگ‌هاي چهارگانه به شرح زير توصيف شده است:

  • سازمان‌هاي با فرهنگ علمي[1]:

تأكيد اين نوع سازمان‌ها بر استخدام افراد جوان با تمايل به يادگيري، پرورش دادن آنها و تقويت شخصيت علمي و تخصصي آنهاست.

2- سازمان‌هاي با فرهنگ باشگاهي[2]:

در اين سازمان‌ها تأكيد بر تناسب داشتن روحيهء افراد به وفاداري و تعهد نسبت به سازمان است. در فرهنگ باشگاهي، ارشديت و سن و سنوات خدمت در سازمان، معيار عمدهء اهميت و ارزش افراد است.

  • سازمان‌هاي با فرهنگ تيمي[3]:

در اين نوع سازمان‌ها تأكيد بر نوآفريني، ريسك‌پذيري و آزادي عمل است.

  • سازمان‌هاي با فرهنگ سنگري[4]:

بر عكس فرهنگ تيمي كه به اختراع، نوآفريني و اكتشافات ارج مي‌نهد، فرهنگ سنگري بر حفظ و بقاي سازمان تأكيد دارد، در فرهنگ سنگري امنيت شغلي حائز اهميت زيادي است.

در هر سازمان يك فرهنگ غالب وجود داشته و بر حسب ماهيت كار نيز زير مجموعه‌ها و خرده فرهنگ‌هاي متفاوت شكل مي‌گيرد كه مبناي تفاوت آنها، تخصص، تكنولوژي، منطقهء جغرافيايي و نظير اينهاست (Jiwook,2007).

با اينكه بي‌گمان فرهنگ فرا محيطي بر فرهنگ سازماني مسلط است امّا به استناد تحقيقات موجود حتي در يك محيط اجتماعي، سازمانهاي مختلف داراي فرهنگ‌هاي گوناگون مي‌باشند. فرهنگ غالب سازمانها، رفتار سازمان و رفتار افراد آن را شكل مي‌دهد و در سازمانهاي با فرهنگ ارگانيكي اين فرهنگ مي‌تواند جايگزين ضوابط رسمي سازمان باشد. بنابراين در اينكه هر سازماني داراي فرهنگي است و آن فرهنگ رفتار كاري سازمان را شكل مي‌دهد ترديدي نيست، امّا پرسش اصلي اين است كه چه فرهنگي بيشتر بر اثر بخشي سازمان تأثير مي‌گذارد.براي اينكه سازمان‌ها از اثربخشي لازم برخوردار شوند بايد متناوب با مأموريت، فن‌آوري، حجم عمليات و متغيرهاي مشابه ديگر خود، از فرهنگ سازماني متقضي برخوردار باشند (Jean-François,2009).

2-1-8 طبقه بندی فرهنگ سازمانی:

آلن کندی بر اساس دو عامل ریسک پذیری و سرعت بازخور فرهنگ سازمانی را به چهار دسته تقسیم می کند( لطیفی ، 1369).

  • فرهنگ سازمانی سخت کوش: قانون حاکم بر این فرهنگ ، بازخور سریع و عملی است. کارکنان برای به دست آوردن موفقیت به انجام سطح بالایی از فعالیت های کم خطر ترغیب می شوند ، این فرهنگ در رستوران ها دیده می شود.
  • فرهنگ سازمانی دوستانه : سازمان هایی که دارای این نوع فرهنگ سازمانی می باشند ، ممکن است سال ها بگذرد بدون اینکه کارکنان بفهمند چه تصمیماتی گرفته شده است. صمیمیت و دوستی بر روابط کارکنان حاکم است و ارتباطات روشن و سریع است و دارای محیطی با ریسک بالا و بازخور آهسته است. مثل شرکت های نفتی.
  • فرهنگ سازمانی ریسک پذیر : این فرهنگ به وسیله فردگرایان شهرت یافته است ، سازمان هایی دارای این نوع فرهنگ از خطرهای بزرگ استقبال می کنند و بازخور سریعی را در مورد درست یا نادرست بودن عملکردشان دریافت می کنند. این نوع فرهنگ بیشتر بر فروشگاه ها و شرکت های ساختمانی حاکم است.

فرهنگ سازمانی فرآیندی: در این فرهنگ بازخور کمی وجود دارد یا اصلا وجود ندارد. کارکنان برای انجام وظایف به طور دقیق و مطلوب ، تاثیر دارند و اندازه گیری بازده در این سازمان کار دشواری می باشد

[1] Academy

[2] Club

[3] Team

[4] Fortress