فرآيند اخذ جايزه//پایان نامه پایش عملکرد سازمانی

روشهاي ارزيابي بر اساس مدل تعالي سازماني

 

مدل تعالي سازمان را مي‌توان براي فعاليتهاي مختلفي از جمله عارضه يابي و خود ارزيابي مورد استفاده قرار داد، اما توجه داشته باشيد که نبايد انتظار داشت اين مدل همه واقعيات و شرايط خاص سازمان شما را در بر بگيرد.(امیران ،حیدر،1380)

خود ارزيابي، يعني بازنگري منظم، سيستماتيک و جامع از فعاليتهاي سازمان و نتايجي است که سازمان به آنها دست مي‌يابد. فرآيند خودارزيابي به سازمان کمک مي‌کند به طور شفاف نقاط قوت و زمينه‌هاي بهبود خود را شناسايي کند. براي خود ارزيابي روشها، يا رهيافت‌هاي مختلفي وجود دارد.

هر کدام از اين رهيافتها، بر حسب اينکه سازمان مي‌خواهد چه ميزان وقت و هزينه براي خود ارزيابي صرف کند و چقدر دقت در نتايج خود ارزيابي مدنظر سازمان است رهيافتهاي ديگر برتري دارد، ولي به صورت عمومي‌نمي‌توان گفت کدام روش بهتر است.

مدل تعالی سازمانی پنج روش (رهيافت) مختلف براي خود ارزيابي بر اساس اين مدل پيشنهاد کرده است. (نجمی ،منوچهر،1384)

 

رهيافت پرسشنامه

در اين رهيافت تعدادي سئوال مطرح مي‌شود که پاسخ به آنها نشان مي‌دهد سازمان تا چه حد در پياده کردن معيارهاي مدل، موفق بوده است.

اين رهيافت، کم هزينه ترين روش ارزيابي بوده و سريع انجام مي‌شود، اين رهيافت يک روش عالي براي جمع آوري اطلاعات از تصورات کارکنان سازمان است. پرسش‌ها مي‌تواند خيلي ساده و با جوابهاي بله/خي باشند و يا به صورت مفصل و با جوابهايي که به آنها امتيازي بين صفر تا صد تعلق مي‌گيرد.

رهيافت ماتريسي

در اين روش يک ماتريس طراحي مي‌شود که در سطر اول آن، معيارهاي مدل و در ستون اول آن اعداد يک تا ده نوشته شده است. در هر خانه اين ماتريس جمله‌اي وجود دارد که درصدي از معيار ذکر شده در آن ستون را پوشش مي‌دهد. به هنگام خود ارزيابي مشخص مي‌گردد که سازمان چه ميزان از هر معيار را پوشش داده است.

رهيافت کارگاه

در اين روش، اعضاي تيم مديريتي بايد اطلاعات مربوط به ميزان انطباق سازمان با معيارهاي مدل تعالی سازمانی را جمع آوري کرده و در يک کارگاه به يکديگر ارائه کنند.

استفاده از اين روش، نياز به صرف زمان توسط مديران سازمان دارد و يکي از مزاياي آن اين است که مديران به وحدت نظر در مورد نقاط قوت و حوزه‌هاي نيازمند بهبود سازمان مي‌رسند. براي اجراي موفق خود ارزيابي بر مبناي اين روش معمولا نياز به حداقل دو نفر داريم که کاملاً در مورد ارزيابي آموزش ديده باشند. (نجمی ،منوچهر،1389)

 

 

رهيافت پروفرما

در اين روش براي ارزيابي سازمان، تعدادي فرم تهيه مي‌شود. هر فرم براي ارزيابي يک زير معيار استفاده مي‌شود که در بالاي آن توصيفي از معيار مربوطه و در زير آن نام بخش‌ها و قسمت‌هايي که در اين زمينه در سازمان ارزيابي و مشاهده شده اند، آورده مي‌شود.

بقيه صفحه براي بيان نقاط قوت و زمينه‌هاي بهبود سازمان و ارائه شواهد مربوط تقسيم مي‌شود. براي تکميل و دقيق کردن ارزيابي در اين روش، هر جا نياز باشد مي‌توان از مصاحبه و بازديد از محل استفاده کرد.

رهيافت شبيه سازي فرآيند اخذ جايزه

اين رهيافت، دشوارترين و دقيق ترين روش خود ارزيابي است که در آن فرآيند اخذ جايزه اروپايي کيفيت از ابتدا (يعني تهيه و تکميل مدارک لازم مطابق آن چه در بروشور اطلاعاتي جايزه اروپا کيفيت توصيه شده) تا انتها (يعني ارزيابي، تهيه گزارش نهايي و اعلام نتايج ارزيابي سازمان توسط يک تيم از ارزيابان آموزش ديده و مستقل) در سازمان اجرا مي‌شود. اگر قرار باشد فقط يک واحد سازماني ارزيابي شود اعضاي تيم ارزيابي مي‌تواند از واحد ديگري از سازمان يا شعبه ديگري از آن باشند. صورتي که کل سازمان بخواهد از اين روش استفاده کند بهتر است از تعدادي ارزياب خارجي استفاده کرد. (نجمی ،منوچهر،1389)