فرایند تقاضای گردشگری-پایان نامه درمورد گردشگری مذهبی

فرایند تقاضای گردشگری

 

تقاضای گردشگری مستلزم انتخاب نحوه گذراندن دوره ای از اوقات فراغت است.این انتخاب ممکن است تحت تاثیر عوامل متعددی قرار گیرد و علاوه بر این تقاضای گردشگری نه تنها به چگونگی و چرایی تصمیم مردم به گردشگری به مردم می پردازد، بلکه شیوه رفتار گردشگران، دلیل انتخاب خاص گردشگری، معنا و مفهوم گردشگری برای آنها و دلیل تعغیر سلیقه آنها در گردشگری را نیز مد نظر قرار می دهد.

به رغم این پیچیدگی، تقاضای گردشگری، به طور خاص مجموعه ای از عوامل متوالی مطرح می شود که بطوره خلاصه عبارتنداز:

مرحله اول:شناسای مشکل/ احساس نیاز مرحله سوم:تصمیم به خرید(سفر)

مرحله دوم:جست وجو و ارزیابی اطلاعات   مرحله چهارم:تجربه سفر       مرحله پنجم:ارزیابی تجربه

در فرایند تقاضا ممکن است هر مرحله تحت تاثیر متغیر های شخصی و خارجی قرار گیرد، متغیرهای مانند محدودیت های زمانی و مالی، محرک های اجتماعی، تاثیرات رسانه، تصویر و ذهنیت از مقصد، در حالی که هر تجربه مصرف فرایند های تصمیم گیری بعدی را تحت تاثیر قرار می دهد.

البته تقاضای گردشگری رویدادی اتفاقی و یکباره نیست افراد در طول زندگی شان به مصرف گردشگری            می پردازند که ممکن است در طی آن همانطورکه گردشگران با تجربه می شوند از یک”نردبان سیر وسفر”بالا بروند. ولی پایه واساس درک مصرف گردشگری، شناسایی عواملی است که می تواند در فرایند تقاضا تاثیر گذار باشد این عوامل عبارتست از: مشوق های تقاضا، تاثیرگذارنده های تقاضا، پالاینده ها/عوامل تعیین کننده تقاضا و نقش ها (شارپلی و تفلر،1391: 56).

 

15-2-2-  قابلیت های گردشگری مذهبی ایران

 

گردشگری دارای ویژگی های است که می توان آن را به منزله نیروی محرک توسعه اقتصادی در تمام کشورها محسوب کرد. هیچ کشور و منطقه ای یافت نمی شود که فاقد شرایط لازم برای توسعه گردشگری باشد، از این رو همه می توانند از خوان پر نعمت این فعالیت اقتصادی بهره ببرند و از سود حاصل از آن مسائل و مشکلات اقتصادی و اجتماعی خود را رفع نمایند. کشور ایران بدلیل سابقه کهن تاریخی و تمدنی، سکونت اقوام متعدد، ارتباط با همسایگان؛ موقعیت جغرافیای و ویژگی های مذهبی از قابلیت زیادی در جهت جذب گردشگری برخوردار است. سرزمین ایران از دیرباز برای گردشگران، محلی شناخته شده و مناسب بشمار می آمد. گرچه از سیاحان قبل از اسلام به ایران اطلاعات دقیقی وجود ندارد. ولی آن چه مسلم است بعداز  اسلام گردشگران زیادی علیرغم وجود مشکلات و فراهم نبودن زیرساخت های ارتباطی لازم به این کشورها آمده اند و عده ای از آنها در مورد این کتاب هایی را نوشته اند و آثاری به نام سیاحت نامه از خود برجای گذاشته اند که از آن جمله می توان به ابن حقول مقدسی، یاقوت حموی، ابن بطوطه، شاردان، تاورنیه غیره اشاره کرد. یکی از گونه های  مهم گردشگری که در ایران رواج دارد گردشگری دینی و مذهبی است. توسعه این نوع از گردشگری به دلیل قابلیت های متعدد گردشگری دینی در ایران اعم از وجود اماکن مذهبی ادیان مختلف مانند زرتشت، اسلام، مسحیت و یهود می باشد و این ویژگی به عنوان یکی از پتانسیل های تاثیر گذار می تواند در گسترش گردشگری دینی در ایران نقش مهمی را ایفا نماید.با نگاهی به به زندگی ایرانیان در دوران گذشته می بینیم که رفتن به زیارت بزرگان دینی و سفر به اماکن مقدس و انجام اعمال مذهبی، علیرغم سختی های فراوان پیوسته رواج داشته است. دوریل فرانسوی در سفرنامه خود در مورد سفرهای تفریحی و زیارتی ایرانیان چنین نوشته است:” در دنیا ایران تنها کشوری است که مردمانش با وجود کمبود وسایل به مسافرت می روند، ایرانی ها از دورترین نقاط کشور و به منظور دیدن دوستان به سوی آن کشور سفر می کنند، اما اغلب، سفر های را می روند که سفر زیارتی  هم هست. مثل سفر مشهد و عراق. در مورد مکه وضع فرق   می کند، هرکس مختصر تمولی دارد باید حداقل یک بار در دوران زندگی اش به مکه سفر کند.” یکی از مظاهر علاقه مندی  و اخلاص مردم ایران در پیروزی از فلسفه امامت خلق بنا های مقابر امام زاده گان در ایران زمین در روزگاران گذشته حرمت نیایشگاه در نظر گرفته  شده و سرسپردگان به آئین تشیع در سجده گاه های خود، همواره در کنار اعمال عبادی، جنبه زیبا شناختی محل عبادت و آداب زیارت را رعایت کرده اند. در روند شکل گیری شهرها، مراکز مذهبی جایگاه خاصی داشته و مراکز مذهبی مانند مساجد، در دل آبادی ها جای گرفته    اند. مراکز زیارتی اسلامی در ایران را می توان به دو گروه اصلی تقسیم نمود. گروه اول، شامل آن دسته از مراکز و جاذبه های دینی هستند که از شهرت جهانی برخوردارند و گردشگران دینی از اطراف کشور و جهان برای مشاهده وزیارت آنها می آیند، مانند بارگاه امام رضا(ع) در شهر مشهد، بارگاه حضرت معصومه  در قم وغیره اشاره کرد. این جاذبه ها با توجه به شهرت و امکانات زیربنایی نقش مهمی در گسترش گردشگری مذهبی ایران ایفا می نمایند. گروه دوم شامل آن دسته از مراکز مذهبی و بناهای زیارتی هستند که که از اشتهار محلی و ناحیه ای برخوردارند و تبلیغات پیرامون آنها در سطح ملی و بین لمللی بسیار کم است. از جمله این نوع از جاذبه ها مذهبی می توان به حرم عبدالعظیم در ری، حرم سید جلال الدین اشرف در آستانه اشرقیه مقبره حضرت دانیال نبی در شوش اشاره کرد. برطبق آمار سازمان اوقاف و امور خیریه به استثنای اماکن مقدسی که در کشور های اسلامی وجود دارد بیش از هشت هزار بقعه متبرکه که در ایران شناسایی شده است که از نظر گردشگری مذهبی و رفت و آمد مسافر و زائر می توانند نقش مهم و تاثیر گذاری را ایفا نمایند. در ایران علاوه بر وجود جاذبه های گردشگری اسلامی به سبب وجود برخی از کلیسا های قدیمی و باستانی با جنبه های مقدس خود مانند: قره کلیسا در آذربایجان غربی، کلیسای ونک در اصفهان، می توانند در جذب گردشگران مذهبی به خصوص مسیحیان و ارامنه نقش مهمی ایفاء نمایند. این امر در خصوص ادیانی مانند یهود و زرتشتی نیز مصداق دارد. اماکن مقدس متعدد یهودیان در اریا مانند مقبره استرو مردخانی  در همدان و معابد و آتشکده های متعدد زرتشتیان در یزد و سایر نقاط کشور نیز می توانند نقش مهمی در گسترش مقوله گردشگری دینی در ایران ایفاء نمایند. از دیگر جاذبه های گردشگری مذهبی در ایران می توان به مراسم آیینی  مذهبی در ایران یاد کرد. آئین های مذهبی سرزمین مقصد، همواره از جذابیت خاصی نزد گردشگران برخوردار بودند. چنین مراسمی که در مقاطع زمانی مختلف در بین مردم سرزمین ها و پیروان ادیان نکرار می گردد، گروه های فراوانی از گردشگران را به سوی خود جلب می نماید، از جمله این مراسم آئینی و مذهبی در ایران       می توان به جشن های زرتشتی مانند جشن مهرگان، جشن سده، جشن نوروز و گردهمایی سالانه مسیحیان ارمنی در قره کلیسا اشاره کرد. از مراسم آئینی و رویدادهای مذهبی شیعیان در ایران می توان به مراسم تاسوعا و عاشورا حسینی در ماه محرم، برگزاری مراسم قلی شویان در مشهد، اردهال کاشان و نخل گردانی در ابیانه اشاره کرد که مورد توجه گردشگران داخلی و خارجی است (نظری و همکاران،1391).